अपराधिक गतिविधिलाई धेरै हदसम्म घटाउन सकियोस् भनेर गत भदौ देखि हामीले विशेष सुरक्षा कार्यकम लागु गरेका छौ । सुरक्षा स्थिति प्रभावकारी बनाउनको लागि हामीले उपत्यकामा अतिसंवेदनशील सम्वेदनशील र सामान्य स्थानको रुपमा अपराध हुने क्षेत्रलाई विभाजन गरेका छौ । बढी अपराध हुने क्षेत्रमा बढी प्रहरी तैनाथ गरेका छौ । त्यस्ता स्थानहरुमा सिभिल ड्रेसमा प्रहरीहरु परिचालन भएका छन् । उपत्यकाको विभिन्न स्थानमा हुने ट्राफिक जाम अहिले ठूलो समस्या बन्दै गएको छ । यस्ता अफ्ठ्याराहरुले गर्दा हामीलाई ठीक समयमै सुरक्षा प्रदान गर्न कठीनाई भएको छ । समस्याका बाबजुत पनि हामी खटिरहेका छौ । काठमाडौका डनहरु अहिले प्रायजसो जेलमा छन् । विगतमा भन्दा अहिले अपराध घटेको छ । त्यसकारण समग्रमा भन्नु पर्दा केही समय यता उपत्यकाको सुरक्षा स्थिति संतोषजनक नै लाग्छ ।

उपत्यकाको भक्तपुर र ललितपुरमाभन्दा काठमाडौमा बढी अपराधका घटना हुने गर्दछन् । जुन स्थानमा स्थानीय बासिन्दा मात्र नभएर विभिन्न स्थानबाट बसाई सरेर आएका मिश्रित बस्ति छ त्यस्ता स्थानहरुमा बढी अपराध हुने गर्दछ । कपन एरिया बालाजुको बसपार्क कलंकी लगायतका स्थानहरुमा बढी अपराध भएको पाइएको छ । यस्ता स्थानहरुमा कसैले कसैको निगरानी राख्न नसक्नुका कारण अपराध बढी हुने गर्दछ । अहिले भएका अपराध मध्ये चोरी डकैती लुटपाट र गुण्डागर्दी जस्ता घटना नै बढी भएको पाइएको छ ।

संसारको कुनै स्थानमा पनि सत प्रतिशत नै सुरक्षा हुने ठाँउ छैन । काठमाडौ जस्तो ४० लाख भन्दाबढी जनसंख्या भएको शहरमा केही छिटफुट अपराध हुनासाथ त्यहाँ सुरक्षा नै छैन भन्न मिल्दैन । यस्ता केही घटना हुनु कुनै अस्वभाविक हैन । ९९ प्रतिशत सुरक्षा मानिने अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा समेत युनिभसर्िटी भित्र छिरेर गोली हानी दिउसै मान्छे मारिएका छन् । अपराध नियन्त्रणमा हामी लागि परेका छौ । सतप्रतिशत नियन्त्रण गर्न भने कँही पनि सम्भव छैन । घटनालाई मात्र हेर्नु भन्दा पनि पहिले र अहिलेको तुलनामा कति घटना घटे भन्ने कुराको मुल्याङ्कन हुनु पर्छ । जमीम शाह एउटा उद्योगपति र पत्रकार भएका कारणले यो घटनालाई सबैले गम्भीर रुपमा हेरेको जस्तो लाग्दछ । यदी त्यही स्थानमा सामान्य नागरिकको हत्या भएको भए त्यसमा चासो कम हुने थियो । तर जसको हत्या गरे पनि हत्यारा त हत्यारा नै हो । शाहको निधनमा हामी पनि दुःखी छौ । उहाँ भित्रका आन्तरिक विवादहरु जानकारी नगरी हामीलाई थाहा हुन्न । यदी उहाँहरुबीच अघिदेखि नै विवाद थियो भनेर हामीले पूर्व जानकारी पाएको भए त्यो घटना नुहन पनि सक्थ्यो ।

त्यो घटना भएको १० मिनेटपछि मात्र हामीलाई खबर प्राप्त भयो । यति समयमा अपराधी हत्या गरेर पनि निकै लामो दुरी पार गरिसकेको हुन्छ । घटना जानकारी पाए लगत्तै सुरक्षाकर्मीहरु सक्रिय रुपमै लागि परेका थिए । समयमै घटनाबारे जानकारी नदिएको भन्दै नजिकै रहेका प्रुान्सेली दुताबास र लाजिम्पाट बिटका प्रहरीहरुलाई कारबाही गरिसकेको छ । उनीहरुले पनि अपराधीहरुले सफ्ट सुटर हतियार प्रयोग गरेका कारण चाँडै थाहा नपाएको बताएका छन् । यस बारेमा अनुसन्धान जारी छ ।

शाहको हत्यामा अन्तराष्ट्रिय गिरोह पनि संलग्न भएको र उनीहरु अहिले फरार रहेका छन् । हत्याकाण्डका मतियार प्रहरी साहायक निरीक्षक प्रकाश क्षत्रीलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान जारी राखेको छ । बाँकी अपराधीहरुलाई पक्राउ गर्न हामीले प्रहरी परिचालन गरिरहेका छौ । अनुसन्धान अहिले पनि जारी छ । नेपाल सरकारले पनि घटना छानविनको लागि छुट्टै समिति गठन गरेको छ । जब सम्म सबै अपराधी पत्ता लाग्दैन तब सम्म अनुसन्धान जारी रहन्छ ।

कुनै पनि मानिसले ऐन कानून र नैतिकता जस्ता कुराहरुलाई बिस्र्याे भने त्यो अपराधी हुन सक्छ । यहाँ ५५ देखि ६० हजार सम्मको हाराहारीमा रहेको प्रहरी फौजमा सबै जना इमान्दार छन् भन्न सकिदैन । केही विकृति पनि भएका होलान् । तर १ २ जनासँग दाँजेर सिङ्गो प्रहरी संगठनलाई नै दोष दिनु उचित हैन । सुरक्षा निकाय भित्र त्यस्ता अपराधी देखिएमा जनताले खबर गर्नुपर्छ र हामीले कार्वाही गर्न सक्छौ । हामीले यस्ता अपराधी पत्ता लागाएर कार्वाही गर्दै आएका छौं ।

मुख्य कारण त अपराधीहरु आफ्नो ठाँउ छोडेर भागिसकेकाले हो । एउटा अपराधी र सर्प उस्तै भएका कारण एकै ठाँउमा उनीहरु रहदैनन् । अपराधमा मुख्य हात अन्तराष्ट्रिय गिरोहकै रहेकोले यसबारे राम्रोसँग अनुसन्धान गर्न कठीन भएको छ । अपराध बारे पूर्ण जानकारी प्राप्त हुन सकेको छैन । त्यस्ता विविध कारणहरुले गर्दा ढिलाई भएको हो ।

हामीलाई राष्ट्रिय वा अन्तराष्ट्रिय कुनै स्तरको गिरोहसँग चासोको बिषय हैन । अपराधी जो सुकै होस उसलाई जनता र अदालतको समक्ष उभ्याउनु हाम्रो कर्तव्य हो । त्यसैले अन्तराष्ट्रिय गिरोहलाई दोष थुपारेर हामी पन्छन मिल्दैन । कुनै कुनै जटिल प्रकारका घटना २० औ बर्ष पछि पत्ता लगाएर भए पनि अपराधीलाई कानूनको कठघरामा उभ्याएका छौ । अहिले अपराधी पत्ता लगाईसकेका छैनौ र पत्ता लागेका सबैलाई पनि पक्राउ गर्न सकिरहेका छैनौ । यस कार्यमा हामी प्रयत्नशील छौं । मानिसहरुलाई बोल्नको लागि छुट भएकाले जे जस्तो पनि टिप्पणि गर्दछन् । बाहिर कसले के भन्यो भन्नु भन्दा पनि हामी बिषयवस्तुमा चाँही दृढ छौ ।

गुण्डाहरु कति छन् भन्ने तथ्य हामी कहाँ आएको छैन । अपराध अनुसार मात्र उसले सजाय पाउछ । प्रहरी भनेको कानुनको पालना गर्ने र गराउने निकाय हो । जो अपराधमा संलग्न भएका डनहरु छन् । ती मध्ये धेरैजसो अहिले डिल्लिबजार नख्खु त्रिपुरेश्वर लगायतका कारागारमा थुनिएका छन् । त्यसकारण डनहरु खुलेआम हिडेका कुरालाई म मान्दिन । तिनीहरुलाई नियन्त्रणमा राख्न प्रहरी सक्रिय छ ।

सबै कुरालाई गलत अर्थले मात्र हेर्न मिल्दैन । जनताको जीउधनको सुरक्षाको लागि हर समय जागरुक छौ । तर कहिले काहीँ कानुनी समस्याहरु आउछन् । जस्तो चोरीको बिषयमा विगो बमोजिम जरिवाना हुन्छ । कुखुरा चोरलाई मुड्कीको सास्ति भने झै त्यस्तै खालको साधारण चोरी भयो भने त्यसलाई अदालतले छाडेको हुन्छ । हाम्रो आँखामा चोर भए पनि कानुनको दृष्टिकोणमा उसलाई जेल सजाय दिन नमिल्ने अवस्था पनि आउछ । हामी ज्यानकै बाजी राखेर जनताको सेवा र सुरक्षाका लागि खटिएका सुरक्षाकर्मीमा कसैको घुससँग लालच राख्ने नियत हुदैन एकाधमा हुन्छ भने तिनीहरुलाई प्रमाण हेरेर कार्वाही गरिन्छ ।

यो सुरक्षा निकाय भनेको चाकडी गरेर कसैले दिएको जागिर हैन प्रहरीको सत्य सेवा सुरक्षा भन्ने पेशा कसैको निगाहमा खाइने हैन । इश्वरको अनुग्रह आफ्ना पाखुरी र साहसको भरले खाने जागिर हो । प्रहरी हुँदा के गर्ने र के नगर्ने भन्ने कुरा नियमले नै तोकेको हुन्छ । त्यसकारण आफ्नै योग्यताले खाएको यो जागिर कसैको आदेश र धम्किले यहाँ भित्र केही हुन सक्दैन । यदी प्रहरी कसैको डर र प्रलोभनमा परेर काम गर्याे भने त्यो गद्दार हो । त्यस्तालाई सुरक्षा सेवाबाटै वन्चित गरिन्छ र त्यस्ता प्रहरीहरुलाई बर्खास्त गरिएका पनि धेरै उदाहरणहरु छन् ।

हाल संचालन भैरहेको विषेश सुरक्षा कार्ययोजनालाई नै निरन्तरता दिदै यसलाई अझ प्रभावकारी बनाउने हाम्रो योजना रहेको छ । जस अन्र्तगत उपत्यका प्रवेश गर्ने ९ वटा नाकाहरुमा सि आर भि परिचालन गरिराखेका छौ । उनीहरुलाई आफ्नो एरिया दिएर घटना हुने वित्तिकै जानकारी गराउने जिम्मेवारी दिएका छौ । त्यसै गरी घर भाडामा रहने व्यक्तिहरुको पहिचानको लागि सामुदायिक प्रहरी मार्फत घरदैलो कार्यक्रम पनि राखेका छौ । यस्ता अन्य विविध कार्यक्रमहरुकासाथ सुरक्षा व्यवस्था कडा र प्रभावकारी बनाउदै लगिने हाम्रो उद्देश्य रहेको छ ।